Άντερσεν – Κριτική βιβλίου

Το βιβλίο Άντερσεν, το πρώτο της Τριλογίας των Δολοφόνων, είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που ακολουθεί μια σειρά από μυστηριώδεις δολοφονίες σε διαφορετικές πόλεις και χώρες. Τα εγκλήματα έχουν ένα κοινό στοιχείο: κάθε σκηνή του εγκλήματος αναπαριστά ένα από τα γνωστότερα παραμύθια του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Καθώς οι ερευνητές προσπαθούν να εντοπίσουν τον δράστη, έρχονται αντιμέτωποι με έναν δολοφόνο που φαίνεται να ακολουθεί ένα προσεκτικά σχεδιασμένο μοτίβο, μετατρέποντας τα αγαπημένα παραμύθια σε έναν σκοτεινό γρίφο όπου τίποτα δεν είναι τυχαίο.

Συγγραφέας: Αντώνης Τουμανίδης

Εκδοτικός: Ελληνικά Γράμματα

Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΜΑΤΙΑ

Το βιβλίο Άντερσεν συνδυάζει επιτυχημένα το αστυνομικό στοιχείο με το ψυχολογικό θρίλερ, δημιουργώντας μια ιστορία που δεν βασίζεται μόνο στην αγωνία για την αποκάλυψη του ενόχου, αλλά και στην προσπάθεια να κατανοήσουμε το σκοτάδι που κρύβεται στην ανθρώπινη ψυχή.

Αυτό που με τράβηξε περισσότερο ήταν η πρωτοτυπία της κεντρικής ιδέας. Οι φόνοι που αναπαριστούν σκηνές από τα γνωστότερα παραμύθια του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Τα παραμύθια που οι περισσότεροι έχουμε συνδέσει με τα παιδικά μας χρόνια αποκτούν εδώ μια εντελώς διαφορετική διάσταση. Η αθωότητα αντικαθίσταται από τον τρόμο και οι γνώριμες εικόνες μετατρέπονται σε σκηνές εγκλήματος.

Μου άρεσε επίσης ότι η ιστορία δεν περιορίζεται σε έναν μόνο τόπο. Η δράση εκτυλίσσεται σε διαφορετικές πόλεις και χώρες, γεγονός που δίνει στο βιβλίο μια πιο διεθνή διάσταση και κάνει την πλοκή ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.

Η γραφή είναι έντονα κινηματογραφική. Οι ανατροπές είναι πολλές και τοποθετημένες στα κατάλληλα σημεία της ιστορίας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εξέλιξη της πλοκής. Κάθε κεφάλαιο φέρνει στην επιφάνεια ένα νέο στοιχείο, μια νέα πληροφορία ή μια νέα ανατροπή που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος.

Ωστόσο, αυτό που θεωρώ πως ξεχωρίζει περισσότερο είναι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα παραμύθια. Δεν είναι απλώς ένα τρόπος για να διαπραχθούν μερικοί ακόμα φόνοι. Λειτουργούν αλληγορικά και υπενθυμίζουν ότι τα κλασικά παραμύθια δεν ήταν ποτέ τόσο αθώα όσο συχνά πιστεύουμε.  Οι ιστορίες που ακούμε ως παιδιά δεν είναι μόνο ένα μέσο ψυχαγωγίας. Μεταφέρουν αξίες, φόβους, στερεότυπα και τρόπους σκέψης που επηρεάζουν, συνειδητά ή ασυνείδητα, τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο.

Ένα ακόμη στοιχείο που ξεχώρισα είναι τα δίπολα που διατρέχουν ολόκληρο το μυθιστόρημα. Το φως και το σκοτάδι, το καλό και το κακό, η πραγματικότητα και η φαντασία συνυπάρχουν συνεχώς και πολλές φορές τα όριά τους γίνονται δυσδιάκριτα.

Διαβάζοντας το βιβλίο, βρέθηκα αρκετές φορές να σκέφτομαι πόσο μεγάλη δύναμη έχουν οι ιστορίες. Πόσο μπορούν να επηρεάσουν τη φαντασία μας, αλλά και τον τρόπο που ερμηνεύουμε την πραγματικότητα. Κατά πόσο διαμορφώνουν τον άνθρωπο και, κατ’ επέκταση, τις ίδιες τις κοινωνίες.

Μεγαλώνουμε ακούγοντας αφηγήσεις, παραμύθια και μύθους που καθορίζουν τι θεωρούμε σωστό ή λάθος, ποιον βλέπουμε ως ήρωα και ποιον ως κακό. Το βιβλίο Άντερσεν αξιοποιεί αυτόν τον προβληματισμό με τρόπο ιδιαίτερα εύστοχο. 

Παράλληλα, ως ψυχολογικό θρίλερ, εξερευνά τη σκοτεινή πλευρά των ανθρώπων. Δεν εστιάζει μόνο στις πράξεις, αλλά και στα κίνητρα που οδηγούν κάποιον στο έγκλημα.

Προσωπικά, απόλαυσα ιδιαίτερα αυτή τη συνύπαρξη διαφορετικών ειδών. Δεν είναι μόνο ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, ούτε μόνο ένα ψυχολογικό θρίλερ. Συνομιλεί με τη λογοτεχνία, τα παραμύθια και τους συμβολισμούς τους. Αυτή η πολυεπίπεδη προσέγγιση είναι που το κάνει να ξεχωρίζει.

Ως πρώτο μέρος της Τριλογίας των Δολοφόνων, θεωρώ ότι θέτει πολύ δυνατές βάσεις για τη συνέχεια. Δημιουργεί έναν κόσμο γεμάτο μυστήριο, ένταση και ενδιαφέροντες προβληματισμούς, ενώ παράλληλα μας αφήνει με την περιέργεια να ανακαλύψουμε πώς θα εξελιχθεί η πλοκή στη συνέχεια.

Συνολικά, το Άντερσεν είναι ένα βιβλίο που μου άρεσε αρκετά. Ξεχωρίζει για την πρωτότυπη ιδέα του, τον γρήγορο ρυθμό, την κινηματογραφική γραφή και τις συνεχείς ανατροπές. Κυρίως όμως ξεχωρίζει γιατί χρησιμοποιεί τα παραμύθια όχι απλώς ως σκηνικό, αλλά ως μέσο για να μιλήσει για τον φόβο, το σκοτάδι και τη δύναμη που έχουν οι ιστορίες να διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο. Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του.

Διαβάστε επίσης: Το ξεκαθάρισμα – Τειρεσίας Λυγερός