Πολίτες Β’ Κατηγορίας – Κριτική θεάτρου

Οι Πολίτες Β’ Κατηγορίας είναι ένα πολιτικό έργο εμπνευσμένο από τα γεγονότα της «Ματωμένης Κυριακής» του 1972 στο Ντέρρυ της Βόρειας Ιρλανδίας. Τρεις διαδηλωτές εγκλωβίζονται στο Δημαρχείο της πόλης. Πώς τους αντιμετωπίζει η εξουσία; Ποια θα είναι η εξέλιξη της υπόθεσης;

Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΜΑΤΙΑ

Στην παράσταση Πολίτες Β’ Κατηγορίας παρακολουθούμε απλούς ανθρώπους που βρίσκονται αντιμέτωποι με την καταστολή από την κρατική εξουσία και τη διαστρέβλωση της αλήθειας. Μέσα από τις προσωπικές τους ιστορίες αναδεικνύονται οι συνέπειες της πολιτικής βίας, η προσπάθεια απόκρυψης των πραγματικών γεγονότων και ο αγώνας για δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια.

Αυτό που με κέρδισε από την αρχή είναι ότι δεν πρόκειται απλώς για ένα έργο πολιτικού περιεχομένου. Είναι πρωτίστως ένα έργο για τους ανθρώπους. Για εκείνους που βρίσκονται αντιμέτωποι με μηχανισμούς εξουσίας πολύ μεγαλύτερους από τους ίδιους. Για ανθρώπους που προσπαθούν να υπερασπιστούν την αξιοπρέπειά τους, να διεκδικήσουν δικαιοσύνη και να διατηρήσουν την αλήθεια ζωντανή όταν όλα γύρω τους μοιάζουν να λειτουργούν προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Το έργο θίγει ζητήματα όπως η αυθαιρεσία της εξουσίας, η καταπάτηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, η πολιτική σκοπιμότητα, η προπαγάνδα και η διαστρέβλωση της αλήθειας.

Πόσο εύκολο είναι ένας άνθρωπος να χάσει τα πάντα όταν το ίδιο το σύστημα τον αντιμετωπίζει ως «πολίτη δεύτερης κατηγορίας». Όταν οι θεσμοί που υποτίθεται ότι υπάρχουν για να τον προστατεύουν λειτουργούν εις βάρος του. Όταν η φωνή του θεωρείται λιγότερο σημαντική από την επιβίωση της πολιτικής εξουσίας.

Παρακολουθώντας την παράσταση δεν μπορούσα να μη σκεφτώ πόσο επίκαιρα παραμένουν αυτά τα ερωτήματα. Παρότι τα γεγονότα που ενέπνευσαν το έργο συνέβησαν το 1972, η αίσθηση που αποκομίζει κανείς είναι ότι η ιστορία θα μπορούσε να διαδραματίζεται σχεδόν σε οποιαδήποτε χώρα σήμερα.

Η παράσταση με προβλημάτισε αρκετά σχετικά με το αν έχει αλλάξει πραγματικά ο ρόλος της εξουσίας στη διαμόρφωση της ζωής των ανθρώπων. Αν οι μηχανισμοί χειραγώγησης και ελέγχου έχουν περιοριστεί ή αν απλώς έχουν αλλάξει μορφή. Αν η αλήθεια μπορεί πράγματι να έρθει στο φως όταν γίνετε προσπάθεια τροποποίησης των γεγονότων μέσω της προπαγάνδας, του φόβου και της κυριαρχίας των πολιτικών συμφερόντων.

Οι ερμηνείες ήταν πολύ καλές. Οι ηθοποιοί κατάφεραν να αποδώσουν χαρακτήρες που έρχονται αντιμέτωποι με τους φόβους και τις αδυναμίες ενώ συγχρόνως δεν χάνουν την ελπίδα τους.

Ιδιαίτερα συγκινητικοί ήταν οι μονόλογοι προς το τέλος της παράστασης. Η σκηνή αυτή ήταν από τις πιο δυνατές της παράστασης.

Η σκηνοθεσία κινήθηκε σε λιτούς τόνους, επιλογή που θεωρώ απόλυτα σωστή. Το ίδιο ισχύει και για τα κοστούμια. Όλα υπηρετούσαν το κείμενο και άφηναν χώρο στους ηθοποιούς και στην ιστορία να αναδειχθούν.

Ένα από τα στοιχεία που ξεχώρισα ιδιαίτερα ήταν η χρήση της επικής ειρωνείας. Ως θεατές γνωρίζουμε την εξέλιξη των γεγονότων, ενώ οι χαρακτήρες όχι. Αυτή η γνώση δημιουργεί μια συνεχή συναισθηματική ένταση. Παρακολουθούμε τους ήρωες να ελπίζουν, να σχεδιάζουν και να πιστεύουν ότι τα πράγματα μπορούν να εξελιχθούν διαφορετικά, ενώ εμείς γνωρίζουμε ήδη την τραγική κατάληξη. Η τεχνική αυτή κάνει το έργο ακόμη πιο δυνατό και συγκινητικό.

Το έργο αναδεικνύει τη σημασία της μνήμης, της διεκδίκησης και της αντίστασης. Υπενθυμίζει ότι η ελευθερία, η δικαιοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι ποτέ δεδομένα. Χρειάζονται διαρκή εγρήγορση και συνεχή υπεράσπιση.

Συνολικά, οι Πολίτες Β’ Κατηγορίας είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα και συγκινητική παράσταση, που με προβλημάτισε αρκετά.

Πληροφορίες παράστασης

Θέατρο Τζένη Καρέζη

Μετάφραση – απόδοση: Μιχάλης Σιώνας
Δραματουργική επεξεργασία: Μιχάλης Σιώνας, Τζένη Κόλλια
Σκηνοθεσία: Τζένη Κόλλια
Συνεργάτης-σκηνοθέτης: Μιχάλης Σιώνας
Σκηνικά – Κοστούμια: Πάρης Μέξης
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Μουσική: Αλέξανδρος Καζάκος
Τραγούδια παράστασης: BAILDSA
Sound design: Γιώργος Βασίλας
Video: Χάρης Πάλλας
Βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Σταυροπούλου
Βοηθός σκηνογράφου: Καλύδημη Μούρτζη
Graphic design: Γιώργος Γούσης
Φωτογραφία: Δομνίκη Μητροπούλου
Digital Marketing: Minor 6 Media
Επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου
Παραγωγή: Midnight Sun Productions

Παίζουν: Χρήστος Σαπουντζής, Βασιλική Διαλυνά, Γιάννης Λατουσάκης, Παναγιώτης Παπαϊωάννου, Αργύρης Λάμπρου, Τίτος Μακρυγιάννης

Διαβάστε επίσης: Οι εραστές της Βιόρν – Κριτική θεάτρου