Κώστας Πετρουλάς – Συνέντευξη
Στο βιβλίο του Η φυλακή των αθώων, ο Κώστας Πετρουλάς ξετυλίγει μια πολυεπίπεδη ιστορία για τις ιδέες, τις σχέσεις και τις επιλογές που καθορίζουν τη ζωή μας. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, συνομιλούμε για το νέο του βιβλίο αλλά και για τη συγγραφική του πορεία.
Συγγραφέας: Κώστας Πετρουλάς
Εκδοτικός: Σμίλη
Σας καλωσορίζω στο eleannasdiary. Πείτε μας μερικά πράγματα για εσάς, για να σας γνωρίσουμε καλύτερα.
Γεννήθηκα στο Ναύπλιο, όπου και επέστρεψα μετά από μια επαγγελματική περιπλάνηση στην Αθήνα και αλλού. Σπούδασα στο ΠΑΠΕΙ και έχω εργαστεί σε πολλές διαφορετικές επιχειρήσεις, στη διαχείριση.
Γράφω από την εφηβεία μου μυθιστορήματα και δοκίμια, ενώ παράλληλα αρθρογραφώ στον ηλεκτρονικό Τύπο.
Το 2014 εκδόθηκε το διήγημα «Οι Χασομέρηδες» στη «Συλλογή του Χρόνου» και το 2017 η νουβέλα «Η αγιογραφία της Άννας». Το 2024 βραβεύτηκε το διήγημα «Ευχόμαστε Μαχόμαστε» στον12ο διαγωνισμό του Ομίλου για την UNESCO Τεχνών Λόγου και Επιστημών Ελλάδας.
Πείτε μας και λίγα λόγια για το βιβλίο σας Η φυλακή των αθώων. Πώς γεννήθηκε αρχικά η ιδέα;
Η βασική ιδέα ξεκίνησε από τη σκέψη πως είμαστε «αιχμάλωτοι» του χαρακτήρα μας και των ιδεών μας και πως τα ελαττώματα και οι αρετές μας ξεδιπλώνονται σε δύσκολες και ακραίες συνθήκες. Αναζητώντας – μέσα από την πλοκή – τις αιτίες που οδηγούν κάποιους στα άκρα, προσπάθησα να δώσω συναρπαστικά τις βιογραφίες των μελών μιας οργάνωσης «λαϊκής βίας» και να αναδείξω την ελεγχόμενη προδιάθεση που όλοι έχουμε μέσα μας. Όποιος κρίνει τους ρόλους των ηρώων μου, έμμεσα απαντάει στο ερώτημα: πότε οι μεγάλες ιδέες προάγουν την ανθρώπινη μοίρα και πότε την προδίδουν;
Υπήρξαν προσωπικά βιώματα ή ιστορικά γεγονότα που λειτούργησαν ως αφετηρία για τη συγγραφή του;
Με κάποιον τρόπο η μυθοπλασία προέρχεται από πολλά άμεσα βιώματα. Το ίδιο σημαντικός είναι, όμως, και ο ρόλος που έχουν τα έμμεσα. Εκείνα που περνούν μέσα μας από την ταύτιση ή την εναντίωση προς τη συμπεριφορά κάποιων καθώς παρατηρούμε πραγματικά γεγονότα ή διαβάζουμε ιστορία και μυθιστορήματα.
Έχει προηγηθεί έρευνα πριν να ξεκινήσετε να γράφετε;
Ασφαλώς. Το ιστορικό πλαίσιο όφειλε να είναι ακριβές.
Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις κατά την συγγραφή του;
Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να ταιριάξω τις διαδρομές των ηρώων. Να συνδεθούν οι ιδέες τους και το θυμικό τους με την κοινή απόφαση της δράσης, έπειτα της απόδρασης, και τέλος με την ετυμηγορία ενός άτυπου δικαστηρίου που έδωσε τη λύση.
Επόμενη πρόκληση, που δεν αφορά μόνο αυτό το βιβλίο, είναι να αντέχω τα δικά μου συναισθήματα καθώς πλέκω τον μύθο. Κι αυτό επειδή μου συμβαίνει να συμπάσχω με τον κάθε ήρωα. Μαζί του, χαίρομαι λυπάμαι θυμώνω γελάω κλαίω απελπίζομαι χάνω νικάω. Βεβαίως, απολαμβάνω τα θετικά συναισθήματα, αλλά καταβάλλομαι από τα αρνητικά. Για να «σωθώ», σπάνια περιγράφω ένα άσχημο γεγονός με σκέτα μαύρα χρώματα. Προσθέτω και κάποια από εκείνα που δίνουν ανάσες. Κυρίως χιούμορ όταν το επιτρέπει το γεγονός, αλλά και όλα τα χρώματα που ελαφρώνουν το βάρος των δυσβάστακτων καταστάσεων.
Υπάρχει κάποιος χαρακτήρας από το βιβλίο που αγαπάτε ιδιαίτερα;
Ναι, τον Διονύση. Είναι κατά κάποιον τρόπο το κλειδί στη ροή του μυθιστορήματος και ο «από μηχανής θεός» στο τέλος του. Οι αντιφάσεις του, οι αρετές του και τα ελαττώματά του συνυπάρχουν, αλλά αυτό που θριαμβεύει στη συμπεριφορά του είναι η έγνοια για τους ανθρώπους που έχει κοντά του.
Τι σας ενδιαφέρει περισσότερο σε μια ιστορία: η πλοκή, οι χαρακτήρες ή τα μηνύματα που περνάει;
Εντελώς εύστοχα αναφέρετε τα τρία συστατικά του έργου, μάλλον και του κάθε λογοτεχνικού έργου. Πρόθεσή μου ήταν, οι χαρακτήρες και η πλοκή να υπηρετήσουν αθόρυβα τα μηνύματα τηρώντας αποστάσεις από την προπαγάνδα. Να προκύπτουν, να μην είναι, από έδρας διδασκαλία.
Υπάρχουν ερωτήματα ή θέματα που ελπίζετε να θέσετε στους αναγνώστες μέσω του έργου σας;
Ελπίζω να στοχαστεί ο αναγνώστης πάνω σε ζητήματα μεγάλα και μικρότερα, που πραγματεύεται η πλοκή. Θα κατατάξω στα μεγάλα, την προσήλωση σε ιδέες, οι οποίες άλλοτε προάγουν τις διαχρονικές ανθρώπινες αξίες και άλλοτε τις καταργούν, καθώς και τη υπόθεση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ασφαλώς προσδοκώ τον στοχασμό και σε πολλά άλλα, τα οποία αποκάλεσα μεν «μικρότερα», αλλά δεν μπορώ, όντως να ορίσω το μέγεθος που καταλαμβάνουν στους προβληματισμούς και στη ζωή του κάθε αναγνώστη.
Ποια είναι η σχέση σας με τη λογοτεχνία ως αναγνώστης; Ποιοι συγγραφείς/βιβλία σας επηρέασαν περισσότερο στη ζωή σας;
Υποθέτω πως θα έχω πολλές επιρροές από διάφορους συγγραφείς αλλά δεν ξέρω να σας πω από ποιους και πώς.
Θα έλεγα πως την μεγαλύτερη επιρροή στην σκέψη μου την αποδίδω στην ιστορία και στην φιλοσοφία. Ωστόσο μπορώ να ξεχωρίσω συγγραφείς λογοτεχνίας που θαύμασα ιδιαίτερα. Από τον Μπαλζάκ, τον Ντοστογιέφσκι και τον Καζαντζάκη ως τον Κούντερα, τον Μάρκες και την Αλλιέντε. Φυσικά και πολλούς άλλους.
Έχετε κάποια καθημερινή ρουτίνα γραφής;
Όχι, δεν έχω. Προσπαθώ να βρω μια ρουτίνα αλλά δεν τα έχω καταφέρει.
Τι συμβουλή θα δίνατε σε έναν νέο συγγραφέα που ξεκινάει τώρα;
Να γράφει με τη σκέψη πως απευθύνεται σε μερικούς φίλους του. Όχι σε αχανές κοινό. Όχι σε μια αόριστη «αγορά». Έτσι θα μπορέσει να είναι ο εαυτός του και να αποφύγει την πλαστογραφία που υποβάλλει μια έμμεση αγοραφοβία.
Αν έπρεπε να συνοψίσετε το βιβλίο σας σε μια φράση, ποια θα ήταν αυτή;
Δεν μπορεί κάποιος να πάρει στην πλάτη του τον κόσμο όλο, όταν δεν είναι ικανός να σηκώσει το βάρος των κοντινών του ανθρώπων.
Κλείνοντας, να σας ρωτήσω αν ετοιμάζετε κάποιο επόμενο συγγραφικό βήμα.
Ναι. Γράφω ήδη ένα μυθιστόρημα που έχει να κάνει με τις ασύμμετρες περιπέτειες ενός χαρισματικού ανθρώπου. Παράλληλα γράφω ένα δοκίμιο που προσπαθεί να προσδιορίσει το πλαίσιο μέσα στα οποία είναι εφικτό να αναζητηθεί το προσωπικό νόημα της ζωής.
Ευχαριστώ θερμά τον συγγραφέα Κώστα Πετρουλά για την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη και εύχομαι να είναι καλοτάξιδο το βιβλίο του.
Οπισθόφυλλο
Πρόκειται για ένα κοινωνικό μυθιστόρημα που περιστρέφεται γύρω από έναν πολιτικό κορμό και εξελίσσεται σε δέκα κεφάλαια. Τα μέλη μιας αριστερής παράνομης Οργάνωσης λαϊκής βίας, που έχουν ήδη αποφασίσει τη διάλυσή της, κάνουν την τελευταία τους συνεδρίαση. Ο κύριος λόγος είναι να σβήσουν τα ίχνη της δράσης τους και να ιδιωτεύσουν με ασφάλεια. Υπάρχει όμως κι ένα πολύ σημαντικό θέμα που πρέπει να λύσουν. Η απόφαση να σταματήσουν τη δράση τους ήρθε μετά από κάποιο γεγονός που συνέβη μεταξύ τους. Έχουν όλοι την αίσθηση του βάρους που επωμίστηκαν αλλά και του κινδύνου που ίσως τους περιμένει στο μέλλον. Κρίνουν πως όρος απαραίτητος για να προφυλαχτούν από τις συνέπειες των πράξεών τους, είναι να μείνουν ενωμένοι. Αμφιβάλλουν όμως για ένα από τα μέλη της ομάδας, τον Διονύση. Η νύχτα κυλάει με την αγωνία να του αποσπάσουν όρκο πως δε θα τους εγκαταλείψει.
Χωρίς να αποκαλύπτεται το γεγονός που έχει φέρει τη θέση τους σε τόσο δύσκολο σημείο, αλλά και χωρίς να γίνεται φανερός ο λόγος για τον οποίο ένας σύντροφος είναι τόσο πολύτιμος ώστε να επιζητούν τη συστράτευσή του, η συζήτηση εξελίσσεται σε ένα παιχνίδι, στόχος του οποίου είναι να τον κερδίσουν με το μέρος τους. Η συνάντηση τελειώνει με τον Διονύση να δίνει τον λόγο του, πως θα είναι πιστός φίλος τους.
Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι βιογραφίες των πρωταγωνιστών του μυθιστορήματος. Οι οριζόντιες αναφορές στην πολιτική παρουσιάζονται όπου και όταν είναι απαραίτητο. Κυρίως πρόκειται για αυτόνομα διηγήματα που αφηγούνται την προσωπική διαδρομή του καθενός και αναδεικνύουν έμμεσα, από γεγονότα, τις αιτίες και τους λόγους που τους οδήγησαν σε μια παράνομη Οργάνωση ρήξης με το κράτος.
Το ιστορικό πλαίσιο είναι ακριβές και δίνεται έμφαση στην δεκαετία του ‘70. Προβάλλονται οι ήρωες μέσα στις αντιχουντικές εξεγέρσεις της Νομικής και του Πολυτεχνείου, σε μια ενότητα με το πριν και το μετά.
Το τελευταίο κεφάλαιο έχει την πλοκή και την ένταση ενός θρίλερ. Έξι χρόνια μετά την τελευταία συνεδρίαση, τα μέλη της παλιάς Ομάδας λύνουν τις διαφορές τους σε μια νέα συνάντηση: αυτή που φοβόντουσαν και περίμεναν. Αποκαλύπτεται μια προδοσία που δεν έχει να κάνει ευθέως με την πολιτική τους δράση. Εκείνη τη νύχτα οι παλιοί σύντροφοι κάθονται στο εδώλιο με διαφορετικές κατηγορίες και αλλάζουν ρόλους ένοχων και αθώων. Άνθρωποι δυνατοί και ταυτόχρονα με αδυναμίες και όρια, που ακουμπάνε σε μικρούς ή μεγάλους μύθους για να μη λυγίσουν κάτω από το βάρος της πραγματικότητας.
Η λύση που δίνεται είναι απρόβλεπτη.
Βιογραφικό
Ο Κώστας Πετρουλάς γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ναύπλιο. Σπούδασε στο οικονομικό Πανεπιστήμιο Πειραιά. Εργάζεται στη διαχείριση επιχειρήσεων, αρθρογραφεί στον ηλεκτρονικό Τύπο και συγγράφει μυθιστορίες και δοκίμια. Το 2014 το διήγημα «Οι Χασομέρηδες» επιλέχθηκε για τη «Συλλογή του Χρόνου» από τις εκδόσεις Παράξενες Μέρες. Το 2017 η νουβέλα Η αγιογραφία της Άννας εκδόθηκε από τις εκδόσεις Μετρονόμος. Το 2024 βραβεύτηκε το διήγημα «Ευχόμαστε Μαχόμαστε» στον 12ο διαγωνισμό του Ομίλου για την UNESCO Τεχνών Λόγου και Επιστημών Ελλάδας.
Διάβασε επισης: Τσίχλες ταξιδίου – Κριτική βιβλίου
