Χορεύοντας στη Λούνασα – Κριτική θεάτρου

Στο έργο Χορεύοντας στη Λούνασα μεταφερόμαστε στην αγροτική Ιρλανδία του 1936 μέσα από τη ζωή πέντε αδελφών οι οποίες προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες της καθημερινότητας. Την ιστορία αφηγείται ο ενήλικος πλέον Μάικλ, θυμούμενος τα γεγονότα της παιδικής του ηλικίας και τις γυναίκες που σημάδεψαν τη ζωή του.

Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΜΑΤΙΑ

Η παράσταση Χορεύοντας στη Λούνασα καταφέρνει να μας μεταφέρει σε μια άλλη κοινωνικά και πολιτικά εποχή, χωρίς όμως να χάνει την ανθρώπινη και διαχρονική της διάσταση. Πρόκειται για ένα έργο που μέσα από μια φαινομενικά απλή ιστορία αναδεικνύει ζητήματα που εξακολουθούν να απασχολούν την κοινωνία μέχρι και σήμερα.

Τα σκηνικά και τα κοστούμια συμβάλλουν σημαντικά στη δημιουργία της ατμόσφαιρας του έργου. Με προσοχή στη λεπτομέρεια και χωρίς υπερβολές, μας μεταφέρουν στην επαρχιακή Ιρλανδία του 1936. Αυτή η σκηνική λιτότητα λειτουργεί υποστηρικτικά για το κείμενο και τους χαρακτήρες, εστιάζοντας περισσότερο στις ανθρώπινες σχέσεις και στις συγκρούσεις που προκύπτουν.

Η σκηνοθεσία είναι ιδιαίτερα προσεγμένη και δίνει τον απαραίτητο χώρο στους ηθοποιούς να αναδείξουν τους ρόλους τους. Επίσης αναδεικνύει τις λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στο δράμα και στη νοσταλγία που χαρακτηρίζουν την ιστορία.

Οι ερμηνείες είναι πολύ καλές και συμβάλλουν καθοριστικά στη δύναμη της παράστασης. Οι χαρακτήρες παρουσιάζονται με αλήθεια και ευαισθησία, χωρίς υπερβολές. Κάθε μία από τις πέντε γυναίκες διαθέτει τη δική της προσωπικότητα και τη δική της ιστορία. Παρόλο που είναι αδελφές και ζουν κάτω από την ίδια στέγη, οι διαφορές τους είναι εμφανείς και έτσι υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις μεταξύ τους σχέσεις.

Η Κέιτ, η Μάγκυ, η Χριστίνα, η Ρόουζ και η Άγκνες είναι πέντε διαφορετικές γυναικείες προσωπικότητες που προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα σε μια κλειστή και ανδροκρατούμενη κοινωνία. Καθεμία τους αντιμετωπίζει τις δυσκολίες της ζωής με τον δικό της τρόπο. Η φτώχεια, οι κοινωνικές προκαταλήψεις και η αυστηρή ηθική της εποχής δημιουργούν ένα περιβάλλον που περιορίζει τις επιλογές τους και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη ζωή τους.

Η Χριστίνα μεγαλώνει τον γιο της, τον Μάικλ, εκτός γάμου, γεγονός που τις φέρνει αντιμέτωπες με τον κοινωνικό αποκλεισμό μιας αυστηρής και συντηρητικής κοινωνίας. Σε μια κοινωνία όπου η τιμή και η φήμη της οικογένειας παίζουν καθοριστικό ρόλο, μια τέτοια κατάσταση οδηγεί σχεδόν αυτόματα σε στιγματισμό.

Παράλληλα, η επιστροφή του αδελφού τους, ενός ιερέα που έχει περάσει πολλά χρόνια στην Ουγκάντα, φέρνει νέες εντάσεις και αποκαλύψεις. Το παρελθόν, οι επιλογές και τα μυστικά του φέρνουν στην επιφάνεια ερωτήματα γύρω από τη θρησκεία, την ταυτότητα και τις αξίες της εποχής.

Ένα από τα πιο ιδιαίτερα στοιχεία του έργου είναι ο ρόλος της μουσικής και του χορού. Η κέλτικη μουσική λειτουργεί ως ένας τρόπος διαφυγής από τη δύσκολη καθημερινότητα των ηρωίδων. Σε μια κοινωνία που επιβάλλει περιορισμούς και κανόνες, ο χορός τους δημιουργεί μια αίσθηση ελευθερίας. Για λίγα λεπτά, οι πέντε γυναίκες αφήνουν πίσω τους τις δυσκολίες και επιτρέπουν στον εαυτό τους να νιώσει χαρά, ζωντάνια και ανεμελιά.

Αυτές οι στιγμές είναι από τις πιο δυνατές της παράστασης, γιατί αποκαλύπτουν την ανθρώπινη ανάγκη για έκφραση και χαρά ακόμη και μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες. Ο χορός δεν είναι απλώς μια σκηνική επιλογή· είναι μια μορφή αντίστασης απέναντι στην καταπίεση της καθημερινότητας.

Το έργο θίγει πολλά σημαντικά ζητήματα, όπως οι κοινωνικές ανισότητες, η θέση της γυναίκας, η επιρροή της θρησκείας, οι συνέπειες του πολέμου αλλά και η αντιμετώπιση της σεξουαλικότητας μέσα σε μια συντηρητική κοινωνία. Παρόλο που τοποθετείται σε μια συγκεκριμένη ιστορική περίοδο, οι προβληματισμοί του παραμένουν διαχρονικοί.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι και η αφηγηματική επιλογή να παρουσιάζεται η ιστορία μέσα από τα μάτια του Μάικλ, του γιου της Χριστίνας. Ο Μάικλ, ως ενήλικος πλέον, επιστρέφει στις μνήμες της παιδικής του ηλικίας και αφηγείται τα γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή του. Η παρουσία του ως αφηγητή προσδίδει στο έργο μια αίσθηση νοσταλγίας, αλλά και μια ιδιαίτερη τρυφερότητα.

Με πολύ καλές ερμηνείες, προσεγμένη σκηνοθεσία και μια ιστορία που συνδυάζει συγκίνηση, νοσταλγία και κοινωνικό προβληματισμό, καταφέρνει να κρατήσει το ενδιαφέρον από την αρχή μέχρι το τέλος.

Είναι ένα έργο που μας θυμίζει ότι ακόμη και μέσα στις πιο περιοριστικές κοινωνικές συνθήκες, οι άνθρωποι συνεχίζουν να αναζητούν στιγμές ελευθερίας, χαράς και σύνδεσης. Και ίσως τελικά αυτές οι μικρές στιγμές -ο χορός, το τραγούδι, το γέλιο- να είναι εκείνες που κάνουν τη ζωή να αξίζει.

Πληροφορίες παράστασης

Θέατρο Κάτω απ’ τη γέφυρα

Χορεύοντας στη Λούνασα του BrianFriel
Μετάφραση: Νίκος Χουρμουζιάδης
Σκηνοθεσία: Νίκος Δαφνής
Σκηνικό ~ Ενδυματολογική επιμέλεια: Ελένη Σουμή
Μουσική επιμέλεια ~ Χορογραφίες: Κωνσταντίνα Σαραντοπούλου
Φωτισμοί: Νίκος Μαυρόπουλος, Ηλιάνα Νάντσιου
Βοηθός σκηνοθέτη: Μαντώ Δαφνή
Φωτογραφίες: Σπύρος Περδίου
Γραφιστικά: Μαριέτα Ρούσσου

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γωγώ Βογάσαρη, Μαρουσώ Γεωργοπούλου, Ελένη Γιαννουλάκη,  Νίκος Καραστέργιος, Πασχάλης Μερμιγκάκης, Θάνος Ρούμπος Κωνσταντίνα Σαραντοπούλου, Κατερίνα Τσεβά