Anna Musewald – «Η ίδια η συγγραφή ενός βιβλίου με φανταστικό και μυστικιστικό υπόβαθρο είναι πάντοτε για μένα μια συναρπαστική πρόκληση!»
Η Anna Musewald μάς καλεί να ακολουθήσουμε τους ήρωές της σε ένα ταξίδι γεμάτο ανατροπές και μυστικά. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, συνομιλούμε μαζί της για το νέο της βιβλίο, αλλά και για τη συγγραφική της πορεία.
Συγγραφέας: Anna Musewald
Εκδοτικός: Πηγή
Σας καλωσορίζω στο eleannasdiary. Πείτε μας μερικά πράγματα για εσάς, για να σας γνωρίσουμε καλύτερα.
Γεννήθηκα, μεγάλωσα, σπούδασα και ξεκίνησα να εργάζομαι στην Ελλάδα Όταν όμως γνώρισα τον σύζυγό μου, που είναι Γερμανός, δεν δίστασα να ακολουθήσω την καρδιά μου με πλήρη επίγνωση και χαμόγελο σε ένα ταξίδι σε έναν νέο κόσμο, που έφερε μαζί του καινούργιες σελίδες στη ζωή και στη γραφή μου.
Εδώ και αρκετά χρόνια προσπαθώ να ισορροπώ ανάμεσα σε δύο κόσμους: της λογικής και της συγγραφής φανταστικών ιστοριών.
Λόγω της εργασίας μου έχω μάθει να βασίζομαι στη λογική, στους κανόνες και οπωσδήποτε στις αποδείξεις, αλλά στην λογοτεχνία ψάχνω συχνά το συναίσθημα, τη φαντασία και όλα εκείνα που δεν μπορούν εύκολα να μετρηθούν. Μέσα από το γραφή ή την ανάγνωση βιβλίων μού αρέσει να εξερευνώ πτυχές της ανθρώπινης φύσης, που καμία εξίσωση δεν περιγράφει.
Πείτε μας και λίγα λόγια για το βιβλίο σας Τα πράσινα & κίτρινα πιόνια. Τι σας ώθησε να το γράψετε; Πώς επιλέξατε τον τίτλο;
Τα πράσινα και τα κίτρινα πιόνια είναι μια ιστορία φαντασίας, περιπέτειας και μυστηρίου. Στην ιστορία των πιονιών, η φαντασία, έχοντας εισχωρήσει απροειδοποίητα και σχεδόν μοιραία μέσα στα στενά όρια της σημερινής πραγματικότητας πέντε ανυποψίαστων νεαρών, προσπαθεί καθόλη τη διάρκεια της ιστορίας να γίνει ισχυρή και ζωντανή όσο και η πραγματικότητα. Το φανταστικό στοιχείο στο βιβλίο είναι το όχημα να κινηθούν οι ηρωές μου, οι οποίοι αν και προσπαθούν αγωνιωδώς να ισορροπήσουν ανάμεσα σε φανταστικά και πραγματικά ερεθίσματα, η ουσία των πραξεών τους παραμένει βαθιά ανθρώπινη.
Από καιρό ήθελα να ασχοληθώ με θέματα που περιστρέφονται γύρω από την αληθινή φιλία, αλλά και τη γενναιότητα και το κουράγιο μπροστά σε πραγματικά δύσκολες καταστάσεις. Ήθελα μέσα από τον κόσμο της φαντασίας να δώσω φωνή, για να μην μείνουν ανείπωτα, σε συναισθήματα που δεν εκφράζονται εύκολα με λόγια.
Ο τίτλος δεν θα μπορούσε να είναι άλλος, γιατί στην ιστορία μου τα πιόνια συμβολίζουν τους μικρούς και ασήμαντους εκείνους παίχτες που βρίσκουν τη δύναμη να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία των γεγονότων. Υπήρξαν και άλλες ιδέες στο τραπέζι, τίτλοι που έπαιζαν περισσότερο με τα σύμβολα του παιχνιδιού ή πιο αφηρημένες έννοιες. Αλλά ο τίτλος των πιονιών θεώρησα ότι έχει τη δύναμη και την απλότητα να μιλήσει απευθείας στον αναγνώστη, χωρίς να χρειάζεται πολλές εξηγήσεις.
Άλλωστε ένας τίτλος πρέπει να τραβάει τον αναγνώστη από την πρώτη ματιά αλλά και να αποκτά μεγαλύτερο βάθος όταν ολοκληρώνει την ανάγνωση.
Ποια θέματα έχετε εντάξει στο βιβλίο;
Είναι μια ιστορία που μιλάει: για την αληθινή φιλία πέντε σημερινών νέων, για τη γενναιότητα ψυχής που μπορεί να δείξει κάποιος μπροστά σε πραγματικό κίνδυνο, για ανθρώπους που τρέχουν σαν αφιονισμένοι πίσω από το χρήμα και τέλος για τη δύναμη ψυχής που χρειάζεται κάποιος για να γνωρίσει τον ίδιο του τον εαυτό.
Προσπάθησα μέσα στην ιστορία να θίξω θέματα όπως η φιλία, ο φόβος, η ελευθερία ακόμα και η αναζήτηση του εαυτού μας, μέσα από συμβολισμούς, αλληγορίες και εικόνες που θα ήθελα να αγγίξουν τον αναγνώστη μ’ έναν πιο υπόγειο, σχεδόν μαγικό τρόπο.
Το βιβλίο σας το προτιμούν κυρίως νεαροί αναγνώστες. Πιστεύετε ότι ένα μεγαλύτερο ηλικιακά κοινό, θα το βρει εξίσου ενδιαφέρον;
Αν και οι περισσότεροι από τους ήρωες της ιστορίας είναι έφηβοι, το βιβλίο απευθύνεται κατά κύριο λόγο σε ενήλικες, γιατί αγγίζει θέματα, σκέψεις και συναισθήματα με τα οποία ίσως ένας ώριμος αναγνώστης μπορεί ευκολότερα να ταυτιστεί ή να τα δει από διαφορετικές οπτικές.
Φυσικά ένα εφηβικό κοινό, ειδικά αναγνώστες που αγαπούν να προβληματίζονται και να ταξιδεύουν μέσα από τη φαντασία και τα ερωτήματα της ζωής, μπορούν να ανακαλύψουν αρκετά στοιχεία που θα τους αγγίξουν. Άλλωστε, πολλά από τα ζητήματα που θίγονται, όπως η αναζήτηση ταυτότητας, ο αγώνας των τεσσάρων φίλων να βοηθήσουν τον πέμπτο της παρέας τους, ή ακόμα και το τι είναι σοφία, είναι διαχρονικά και αφορούν τόσο τον έφηβο όσο και τον ενήλικο αναγνώστη.
Οπότε, θα έλεγα ότι το βιβλίο είναι ανοιχτό σε κάθε αναγνώστη που νιώθει την ανάγκη να εξερευνήσει αυτές τις πτυχές, ανεξαρτήτως ηλικίας.
Ποιοι ήταν οι λόγοι που αρχικά γράφατε για παιδιά;
Το πρώτο βιβλίο που εκδόθηκε στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Πατάκης απευθυνόταν σε ηλικίες άνω των 12 ετών. Μου άρεσε τότε να γράφω ιστορίες φαντασίας για την αθωότητα και τη διαύγεια που απαιτεί η νεανική ψυχή.
Με τον καιρό όμως, ένιωσα την ανάγκη να ακολουθήσω τους ήρωές μου και τους αναγνώστες μου στη φυσική τους εξέλιξη: να αγγίξω θέματα πιο σύνθετα, πιο υπαρξιακά, χωρίς να αφήσω εκείνη την αρχική νεανική ειλικρίνεια.
Το πέρασμα από την παιδική στη γενικότερη λογοτεχνία ήρθε φυσικά – σαν μια εσωτερική ενηλικίωση, που όμως κράτησε τη ματιά της πρώτης απορίας.
Ποιος είναι ο αγαπημένος σας χαρακτήρας;
Θεωρώ, ότι κατά κάποιο τρόπο συνομιλώ με όλους ήρωες και τους μικρότερους χαρακτήρες, ενόσω εξελίσσονται και δρουν μέσα στις ιστορίες τους, εν τούτοις υπάρχει μια ηρωίδα την οποία αγαπάω λίγο παραπάνω. Είναι η Έμμα, η ηρωίδα του βιβλίου μου «Παγιδευμένοι στις παρυφές του χρόνου», μια τραγική νεαρή κοπέλα, που ζει την αθάνατη ζωή της εγκλωβισμένη στο χρόνο, κάτω από αυστηρούς κανόνες και σκληρές τιμωρίες.
Μπορείτε να αναφέρετε μια σκηνή ή φράση που αγαπήσατε ιδιαίτερα;
Θα αναφέρω μία σκηνή από το 13ο κεφάλαιο με τον τίτλο «Η πείνα του φιδιού».
«Το δέντρο αυτό το φύτεψα την ημέρα που γεννήθηκε το μοναχοπαίδι μου», συνέχισε ο γέρος, στρέφοντας με δυσκολία το κεφάλι στο μέσο του δωματίου. «Έτσι έλεγαν οι παλιοί πως πρέπει να γίνεται, έτσι έκανα κι εγώ. Με τους καρπούς του θα τρεφόταν και θα επιβίωνε το παιδί μου σε όλη του τη ζωή. Είναι το δέντρο της ζωής του· και όσο ζει ετούτο το δέντρο, είμαι σίγουρος ότι το παιδί μου, ακόμη κι αν δεν ξέρω πού βρίσκεται, είναι ζωντανό».
Η γέρικη ματιά του σύρθηκε με απέχθεια πάνω στη φιδίσια ράχη. «Καιρό μετά που ο γιος μου έφυγε, εμφανίστηκε το φίδι. Περίεργο φίδι, μα την αλήθεια. Δεν νοιάστηκε ποτέ να βγει από το σπίτι και να κυνηγήσει το φαγητό του. Είναι ευχαριστημένο με το να κάθεται ολημερίς να μασουλάει τις ρίζες του δέντρου», μουρμούρισε απογοητευμένος. «Όμως, όσο το φίδι είναι τυλιγμένο γύρω από τον κορμό του δέντρου, δεν μπορώ να πλησιάσω για να κόψω τους καρπούς του και να τους στείλω στον γιο μου να φάει. Και το καταραμένο φίδι, όσο πεινάει δεν θα σταματήσει το καταστροφικό του έργο, που είναι να ρίξει κάτω το δέντρο».
Ποια ήταν η πιο μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίσατε κατά τη συγγραφή αυτού του έργου;
Η ίδια η συγγραφή ενός βιβλίου με φανταστικό και μυστικιστικό υπόβαθρο είναι πάντοτε για μένα μια συναρπαστική πρόκληση!
Ενόσω έγραφα την ιστορία των πιονιών, είχα να αντιμετωπίσω πολλές μικρές προκλήσεις, όπως για παράδειγμα, έπρεπε να βρω την ισορροπία μεταξύ φαντασίας και λογικής, ή να φροντίσω να αποφύγω πολλά κλισέ στοιχεία φαντασίας, ή ακόμα να προσέξω τα μυστικιστικά στοιχεία να είναι ενδιαφέροντα και όχι υπερβολικά ή ακατανόητα.
Αλλά η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν η ανάπτυξη των χαρακτήρων των ηρώων παράλληλα με τον μυστικισμό. Σε έναν κόσμο γεμάτο μαγεία και μυστικά και αναπάντεχες ανατροπές, οι χαρακτήρες των ηρώων μπορεί μερικές φορές να φαίνονται χλωμοί, αν η πλοκή εστιάζει υπερβολικά στο φανταστικό. Γι’ αυτό προσπάθησα οι χαρακτήρες των ηρώων μου να έχουν πραγματικά συναισθήματα ακόμα και στις προσωπικές τους συγκρούσεις. Η ανάπτυξή τους έπρεπε να είναι εξίσου σημαντική με τον μαγικό κόσμο γύρω τους.
Τι θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης μετά την ανάγνωση του βιβλίου;
Πάντα εκτιμούσα, ότι η λογοτεχνία του φανταστικού ως είδος έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με την ηθική – με όλους αυτούς τους ήρωες που σώζουν τον κόσμο, τους καλούς βασιλιάδες που φέρνουν ειρήνη και δικαιοσύνη, τους πιστούς φίλους, τις γυναίκες που αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους.
Έτσι, όσο έγραφα Τα πράσινα και κίτρινα πιόνια σκεφτόμουν, ότι έπρεπε να δείξω πόσο σημαντική είναι η αληθινή φιλία, το θάρρος και η γενναιότητα – όχι μόνο στις μεγάλες περιπέτειες, αλλά και στην πραγματική ζωή. Οι ήρωες της ιστορίας μου, παρά το νεαρό της ηλικίας τους, είχαν να αντιμετωπίσουν τούς φόβους τους, να υπερβούν τους εαυτούς τους και να συνειδητοποιήσουν ότι η πραγματική τους δύναμη θα προερχόταν από τις ίδιες τους τις ανασφάλειες. Στην πορεία της ιστορίας οι ήρωες μου κατάφεραν να αποδείξουν ότι αν κάποιος βρει την δύναμη να πολεμήσει λυσσαλέα για να ξεπεράσει τα εμπόδια που θα μπουν στο δρόμο του, τότε θα συναντηθεί με τη μοναδική εκείνη στιγμή στη ζωή που συνειδητοποιούμε ποιοι πραγματικά είμαστε.
Ταυτόχρονα, η αυτογνωσία- μέσα από την αλληγορία της απέναντι όχθης του ποταμού, που διασχίζει την πίστα των αγώνων-, παίζει κεντρικό ρόλο: Οι χαρακτήρες της ιστορίας οδηγούνται από την «Ψυχαγωγό» Υακίνθη να βρουν τον εαυτό τους, να αποδεχτούν τις αδυναμίες τους και να μάθουν ποιοι πραγματικά είναι.
Ελπίζω, οι αναγνώστες, να κρατήσουν από την ιστορία ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να ακολουθήσει το δικό του δρόμο – και ότι δεν είμαστε μόνοι μας στο ταξίδι της ζωής. Και στο τέλος κάποιοι ίσως αναρωτηθούν και απαντήσουν οι ίδιοι στον εαυτό τους, αν εκείνοι θα είχαν τη δύναμη, το κουράγιο και τη γενναιότητα να περάσουν στην απέναντι όχθη του ποταμού.
Εντέλει εύχομαι το βιβλίο να συνεχίσει να προβληματίζει τον αναγνώστη του και μετά την τελευταία σελίδα.
Θα σας ενδιέφερε να μεταφερθεί το βιβλίο σας στο θέατρο ή τον κινηματογράφο;
Η αλήθεια είναι ότι δεν έχει περάσει από το μυαλό μου αυτή η πιθανότητα.
Πάντως πιστεύω ότι η θεατρική σκηνή και ο κινηματογράφος δίνουν μια εντελώς διαφορετική διάσταση σε μια ιστορία. Έχουν τη δύναμη να την μετατρέψουν από προσωπική ανάγνωση σε συλλογική εμπειρία.
Το να δω τους χαρακτήρες των πιονιών να ζωντανεύουν μπροστά στο κοινό ή στη μεγάλη οθόνη θα ήταν μια μοναδική πρόκληση.
Πώς βλέπετε την πορεία της ελληνικής λογοτεχνίας φαντασίας σήμερα;
Η ελληνική λογοτεχνία φαντασίας παρά τις δυσκολίες της μικρής αγοράς και τον περιορισμένο χώρο που της δίνουν οι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι, τα τελευταία χρόνια δείχνει μια σταθερή άνοδο. Υπάρχει πλέον μια νέα γενιά συγγραφέων που τολμά να πειραματιστεί, να αντλήσει έμπνευση από την πλούσια μυθολογία μας αλλά και να φέρει μοντέρνες, παγκόσμιες επιρροές στο έργο της.
Όσο περισσότεροι αναγνώστες έρχονται σε επαφή με τη λογοτεχνία φαντασίας, τόσο αυξάνεται η αποδοχή της και τόσο ενθαρρύνονται νέοι δημιουργοί να συνεισφέρουν με τις δικές τους φωνές.
Η φαντασία στην Ελλάδα δεν είναι πια περιθωριακή∙ σταδιακά βρίσκει τη θέση που της αξίζει.
Τι συμβουλή θα δίνατε σε νέους/ες συγγραφείς φαντασίας;
Να το τολμήσουν! Να γράφουν με ειλικρίνεια και πάθος, χωρίς να φοβούνται να δοκιμάσουν κάτι διαφορετικό. Η φαντασία δίνει στον συγγραφέα την ελευθερία να χτίσει κόσμους από το μηδέν – αλλά χρειάζεται συνέπεια, επιμονή και πίστη στη δική τους φωνή. Να διαβάζουν πολύ, όχι μόνο φαντασία αλλά και κλασική και σύγχρονη λογοτεχνία, γιατί κάθε βιβλίο ανοίγει νέες προοπτικές.
Και πάνω απ’ όλα: να μην απογοητεύονται αν οι αναγνώστες προτιμούν διαφορετικά είδη. Η συγγραφή είναι ένας μακρύς δρόμος∙ η αναγνώριση μπορεί να αργήσει, αλλά η χαρά της δημιουργίας είναι το μεγαλύτερο κέρδος.
Θα σας ενδιέφερε να δοκιμάσετε να γράψετε διαφορετικά λογοτεχνικά είδη;
Θα έλεγα, προς το παρόν, όχι δεν το σκέφτομαι.
Ο κόσμος της λογοτεχνίας του φανταστικού συνεχίζει να με γοητεύει, γιατί μου δίνει την απόλυτη ελευθερία να δημιουργώ ιστορίες χωρίς όρια. Μέσα από το φανταστικό μπορώ να πλάσω κόσμους, νόμους, χαρακτήρες και καταστάσεις που δεν περιορίζονται από τη λογική της καθημερινότητας. Αυτό που με συναρπάζει περισσότερο είναι πως, παρόλο που οι ιστορίες αυτές μοιάζουν «φανταστικές», κατά βάθος μιλούν για αληθινά ανθρώπινα συναισθήματα.
Αν έπρεπε να συνοψίσετε το βιβλίο σας σε μια φράση, ποια θα ήταν αυτή;
«Κάποτε ήμουν κι εγώ νέος σαν εσένα και θυμάμαι ακόμη πώς είναι να είσαι μπερδεμένος και να κατατρώγεσαι από όνειρα και χιμαιρικές αναπολήσεις. Κάποιοι τυχεροί κάποτε καταφέρνουν να τα εκπληρώσουν. Δεν τα καταφέρνουν όμως όλοι μέχρι το τέλος. Οι πιο πολλοί, τεμπέλικα, τα αφήνουν να πάνε χαμένα. Κάποιοι μετά το ρίχνουν στο μεθύσι, για να λησμονήσουν που δεν τα κατάφεραν. Άλλοι, ξεγελώντας τον εαυτό τους, κάνουν τη ζωή τους παίρνοντάς την όπως κι αν τους έρχεται και παριστάνουν πως είναι ευχαριστημένοι».
Κλείνοντας, να σας ρωτήσω αν ετοιμάζετε κάποιο επόμενο συγγραφικό βήμα.
Μέσα στις επόμενες ημέρες θα είναι έτοιμο το επόμενο βιβλίο με τον τίτλο «Παγιδευμένοι στις παρυφές του χρόνου», επίσης από τις εκδόσεις ΠΗΓΗ, και θα παρουσιαστεί στο φεστιβάλ Φαντασίας στις 5 και 6 Οκτωβρίου 2025 στο Περιστέρι.
Αυτή τη στιγμή ασχολούμαι με δύο ιστορίες. Ένα καινούργιο μυθιστόρημα φαντασίας και μυστηρίου με πρωταγωνίστρια μία νεαρή κοπέλα η οποία παρέα με ένα μυστηριώδη και παράξενο φίλο και συνοδοιπόρο θα κάνει ένα μακρινό και επικίνδυνο ταξίδι και διορθώνω μια ιστορία, την οποία μόλις τελείωσα και η οποία αποτελεί την συνέχεια του Φύλακα της Ερμίν, που έχει εκδοθεί πριν από αρκετά χρόνια από τις εκδόσεις Κέδρος. Φυσικά η νέα περιπέτεια των Ερμίττεν απευθύνεται σε ενήλικες πλέον, αφού ο Πολίτεν έχει πια μεγαλώσει και οι νέες του περιπέτειες είναι πιο επικίνδυνες και ακόμα πιο μυστηριώδεις.
Να σας ευχαριστήσω θερμά για την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη και εύχομαι να είναι καλοτάξιδο το βιβλίο σας.
Κι εγώ σας ευχαριστώ θερμά, κυρία Μάνεση, για τη φιλοξενία.
Οπισθόφυλλο
Μετά από ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα, ο Στέφαν όχι μόνο χάνει τη μνήμη του, αλλά όταν συνέρχεται συμπεριφέρεται εντελώς παράταιρα με τη μέχρι πριν από το ατύχημα συμπεριφορά του. Οι φίλοι του και συμμαθητές του -τρία αγόρια και ένα κορίτσι-, μέσα από ένα παράξενο γράμμα, με αποστολέα την άγνωστη Υακίνθη, ανακαλύπτουν ότι για να βοηθήσουν τον Στέφαν να ξαναβρεί τον εαυτό του πρέπει να πάρουν μέρος στους αγώνες ενός παράξενου και πολύ επικίνδυνου παιχνιδιού, που παίζεται χωρίς διακοπή από τα βάθη των αιώνων. Η πίστα του παιχνιδιού βρίσκεται καλά κρυμμένη στις όχθες του ποταμού Λόιζαχ, στο Γκάρμις της Βαυαρίας. Ακολουθώντας την Υακίνθη, που είναι η ψυχαγωγός της ομάδας τους, και με μπροστάρη τον Ανδρέα θα συμμετάσχουν σε αγώνες και θα έρθουν αντιμέτωποι με πολλές παράξενες και επικίνδυνες καταστάσεις, είτε υπερασπιζόμενοι τους εαυτούς τους είτε ακόμα και το ίδιο το παιχνίδι. Οι νεαροί θα ανακαλύψουν την πραγματική σημασία του παιχνιδιού μόνο όταν φτάσουν στην όχθη του ποταμού που διασχίζει την πίστα του παιχνιδιού.
Ένα παιχνίδι γεμάτο περιπέτεια και αγωνία ξεκίνησε μόλις έπιασες στα χέρια σου αυτό το βιβλίο. Μόνο μια ομάδα μπορεί να φτάσει ως το τέλος. Αντέχεις να μάθεις όλη την αλήθεια;
Βιογραφικό
Η Anna Musewald γεννήθηκε στην Ελλάδα, αλλά από το 1998 ζει μόνιμα με την οικογένειά της στο Μόναχο της Γερμανίας. Εργάζεται ως οικονομικός και φορολογικός σύμβουλος, αλλά τον ελεύθερο χρόνο της τον αφιερώνει στον φανταστικό κόσμο των βιβλίων, είτε διαβάζοντας ιστορίες που έχουν φανταστεί οι άλλοι είτε γράφοντας η ίδια τις ιστορίες που θα της άρεσε να διαβάσουν οι άλλοι. Ξεκίνησε να γράφει ιστορίες για παιδιά. Στην Ελλάδα έχουν εκδοθεί τα Στην αναζήτηση της χαμένης ομορφιάς από τις εκδόσεις Πατάκη το 2003 και Ο φύλακας της Ερμίν από τις εκδόσεις Κέδρος το 2008. Τα τελευταία χρόνια έχει γράψει αρκετές ιστορίες για ενήλικες, αλλά ποτέ δεν έφυγε από τον κόσμο του φανταστικού.
