Άγνωστες λέξεις – Κριτική βιβλίου
Η αφηγήτρια προσπαθεί να επικοινωνήσει με τον γιο των τυφλών συγγενών της μέσα από χαρτάκια με ανύπαρκτες λέξεις που κολλάει παντού στο διαμέρισμα.
Συγγραφέας: Σοφία Αυγερινού
Εκδοτικός: Πόλις
Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΜΑΤΙΑ
Μια ιδιαίτερη νουβέλα που δεν στηρίζεται στην έντονη πλοκή, αλλά στη δύναμη των συμβολισμών και της γραφής. Μέσα από μια ιστορία που δεν προσδιορίζονται ο τόπος και τα ονόματα, ξεδιπλώνεται η διαδρομή ενός ανθρώπου που βιώνει την απομόνωση, την έλλειψη επικοινωνίας και μια εσωτερική αίσθηση ασφυξίας. Η τυφλότητα και η απουσία των λέξεων λειτουργούν τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά, δημιουργώντας ένα κείμενο που μιλά για τη δυσκολία του να εκφραστούμε και να συνδεθούμε με τους άλλους.
Είναι ένα μυθιστόρημα που δεν έχει μεγάλες ανατροπές ή πλοκή με γρήγορη εξέλιξη γεγονότων. Και όμως, αυτό δεν λειτούργησε αρνητικά καθώς έτσι κατάφερε να περάσει μηνύματα χωρίς διδακτισμό.
Η γραφή της Σοφίας Νικολαΐδου είναι από τα πιο δυνατά στοιχεία του βιβλίου. Έχει ρυθμό που δεν κουράζει. Μέσα από την απλότητα καταφέρνει να δημιουργήσει εικόνες και έντονα συναισθήματα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η ίδια η υπόθεση. Ένας κόσμος χωρίς σαφή όρια, χωρίς συγκεκριμένο τόπο, χωρίς ονόματα. Αυτή η επιλογή δίνει στο κείμενο μια διαχρονικότητα που το κάνει να ξεφεύγει από ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. Διαβάζουμε μια ιστορία που θα μπορούσε να ανήκει σε οπουδήποτε εποχή και να αφορά τον οποιονδήποτε.
Η τυφλότητα, ως στοιχείο της ιστορίας, λειτουργεί σε πολλά επίπεδα. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η κυριολεκτική της διάσταση. Από την άλλη, όμως, μπορεί να ιδωθεί και μεταφορικά. Πόσο συχνά επιλέγουμε να μη βλέπουμε; Πόσο εύκολο είναι να κλείνουμε τα μάτια σε όσα μας δυσκολεύουν ή μας φοβίζουν;
Αντίστοιχα, η έλλειψη των λέξεων αποκτά μια ιδιαίτερη βαρύτητα. Δεν πρόκειται απλώς για ένα αφηγηματικό εύρημα. Είναι μια υπενθύμιση του πόσο σημαντική είναι η επικοινωνία. Και, ταυτόχρονα, του πόσο εύκολα μπορεί να χαθεί. Οι «άγνωστες λέξεις» δεν είναι μόνο εκείνες που δεν γνωρίζουμε. Είναι και εκείνες που δεν λέγονται, που μένουν μέσα μας, που δεν βρίσκουν ποτέ τον δρόμο προς τον άλλον.
Ένα από τα πιο έντονα στοιχεία του βιβλίου είναι η αίσθηση της ασφυξίας. Υπάρχει μια κυριολεκτική στέρηση της ανάσας, μέσα από το στοιχείο του νερού, αλλά και μια βαθύτερη, εσωτερική ασφυξία. Ο πρωταγωνιστής μοιάζει να παλεύει όχι μόνο με το περιβάλλον του, αλλά και με τον ίδιο του τον εαυτό. Με μια ζωή που τον περιορίζει, που δεν του αφήνει χώρο να εκφραστεί, να υπάρξει όπως θα ήθελε.
Ολοκληρώνοντας το βιβλίο Άγνωστες λέξεις, αυτό που μου έμεινε δεν ήταν μια συγκεκριμένη εικόνα ή ένα συγκεκριμένο γεγονός. Ήταν η αίσθηση του πόσο σημαντική είναι η επικοινωνία και το πώς συχνά δεν βρίσκουμε τις κατάλληλες λέξεις να εκφράσουμε όσα νιώθουμε, συχνά ούτε στον εαυτό μας.
